Niepełnosprawności, zaburzenia i trudności rozwojowe

Opracowania kompelsowe:

• Tyflopedagogika wobec współczesnych potrzeb wspomagania rozwoju, rehabilitacji i aktywizacji społecznej / redakcja naukowa: Małgorzata Paplińska, Małgorzata Walkiewicz-Krutak. - Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, cop. 2017. Sygnatura: 47291
  Niepełnosprawność wzroku, wzroku i słuchu – przyczyny. Terapia, edukacja i wspomaganie na każdym etapie życia. Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci niewidomych i słabowidzących. Nowe technologie wspierające edukację uczniów niewidomych i słabowidzących. Platforma PlatMat – bezpłatne narzędzie do nauki matematyki. Zespół Retta – opis, charakterystyka, terapia, zastosowanie metody Indywidualnej Stymulacji Słuchu Johansena. Nauczanie echolokacji w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzroku. Zastosowanie kolorów w sporcie osób słabowidzących (narciarstwo zjazdowe). Podnoszenie kompetencji wychowawczo-rehabilitacyjnych rodziców dzieci z niepełnosprawnością wzroku i słuchu. Innowacyjne rozwiązania technologiczne w medycynie i edukacji służące wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnością wzroku. Formy pracy Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. Piramida potrzeb osób głuchoniewidomych. Rehabilitacja, możliwości rozwoju zawodowego, aktywizacja społeczna i zawodowa osób z niepełnosprawnością wzroku. Seniorzy z niepełnosprawnością wzroku. Możliwości wzrokowe kierowców w starszym wieku. Niekonwencjonalne sposoby przełamywania barier wobec osób z niepełnosprawnościami wzroku (m.in. „Dialog w ciemności”); wzroku-słuchu-mowy (Teatr T3; Teatr Sprzężony). Teatroterapia, drama jako forma wyzwalania potencjału u osób z niepełnosprawnością.

• Zaburzenia komunikacji pisemnej / redakcja naukowa: Aneta Domagała, Urszula Mirecka. - Grupa Wydawnicza Harmonia. Harmonia Universalis, 2017. Sygnatura: 47288
  

  Najnowsze osiągnięcia z dziedziny logopedii i dziedzin pokrewnych. Publikacja dla logopedów, jak również psychologów, pedagogów, nauczycieli. Szeroko omówione zaburzenia komunikacji pisemnej (czytanie, pisanie) u osób z rozwojowymi i nabytymi zaburzeniami mowy. Zaburzenia czytania i pisania m.in.: u osób z dyslalią, u dzieci ze specyficznymi zaburzeniami językowymi SLI, z niepełnosprawnością intelektualną, niesłyszących i słabosłyszących, w jąkaniu oraz giełkocie, u osób z dyzartrią, w zespołach afazji, w przypadku patologii prawej półkuli mózgowej, u osób z chorobą Alzheimera. Opisy zaburzeń, uwarunkowania. Propozycje nowych narzędzi diagnostycznych i sprawdzonych dróg terapii. Dysleksja rozwojowa (diagnozowanie, postępowanie terapeutyczne). Diagnozowanie rozwoju intelektualnego dzieci z zaburzeniami czytania i pisania. Wspomaganie rozwoju językowego (m.in. rozwijanie umiejętności fonologicznych, grafotaktycznych, kształtowanie umiejętności morfologicznych). Uczeń z dysleksją w starszym wieku szkolnym (sytuacja prawna, działania wspierające w szkole). Przykładowe programy terapii (propozycje ćwiczeń) do opinii psychologiczno-pedagogicznych uczniów. Metoda Dobrego Startu Marty Bogdanowicz - programy, przykłady zajęć. Techniki stymulacji słuchowej, wzroku; Metoda Krakowska; program „Kocham czytać” Jagody Cieszyńskiej.

• Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) w praktyce logopedycznej i terapeutycznej / Ewa Przebinda i in. - Harmonia Universalis, 2023. Sygnatura: 47290
  Niemówienie, niemowność. Uczeń niemówiący, niemowny. Jak zacząć i kontynuować działania terapeutyczne związane z rozwijaniem umiejętności komunikacyjnych z wykorzystaniem AAC. Tworzenie pomocy komunikacyjnych, dobór i organizacja słownictwa, budowanie motywacji do komunikacji, rola partnera komunikacyjnego. Wspomagana stymulacja języka, dobre i skuteczne praktyki – wskazówki. Wspieranie mowy i rozwijanie kompetencji komunikacyjnych przez AAC - wybrane strategie pracy i pomoce, m.in. zastosowanie urządzeń generujących mowę (SGD), komunikacji multimodalnej. Wykorzystanie narzędzi AAC w pracy dydaktyczno-wychowawczej z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną. Pomoce komunikacyjne niskiej technologii „papierowe”: symbole PCS, MÓWik, Makaton, Arasaac, Poktogramy PIC. Strategie: plany dnia, wizualizacja poleceń, mapa alternatywnych konsekwencji, tablice uczestnictwa, tablice kontekstowe i inne. Pomoce komunikacyjne wysokiej technologii: programy do tworzenia tablic dynamicznych i komunikacyjnych - Boardmaker Speaking Dynamically Pro, Gird 3, SymWriter; programy i aplikacje do komunikacji na urządzenia mobilne - MÓWik, GADAczek; system C-eye Pro, PCEye 5 (za pomocą ruchu gałek ocznych i komputera/laptopa); prezentacje multimedialne z wykorzystaniem symboli i inne. Rozwijanie kompetencji gramatycznej użytkowników AAC (m.in. za pomocą MÓWik). Nauka czytania i pisania użytkowników AAC – problemy (m.in. ograniczenia ruchowe: niepełnosprawność ruchowa bądź apraksja), budowanie systemu językowego, uwaga i pamięć słuchowa, przykłady adaptacji ćwiczeń syntezy słuchowej (zastosowanie urządzenia Step-by-Step, aplikacji GADAczek) i inne.

  Bogata bibliografia do tematu na s. 180-187.

• Diagnoza i terapia logopedyczna osób z niepełnosprawnością intelektualną : teoretyczne determinanty problemu / redakcja naukowa: Jacek J. Błeszyński, Katarzyna Kaczorowska-Bray. - Harmonia Universalis, 2019. Sygnatura: 47287
  

  Diagnoza i terapia (nowe podejście) zaburzeń komunikacji językowej u osób z niepełnosprawnością intelektualną i zaburzeniami takimi jak m.in.: zespół Downa, z. Gregga, z. Retta, z. Hellera – mylony z autyzmem, mózgowe porażenie dziecięce, zespół łamliwego chromosomu X – opóźnienie w rozwoju, całościowe głębokie zaburzenia rozwojowe (PDD), spektrum autyzmu. Integracja sensoryczna. Terapia bąbelkowa. Metoda terapii przez kontrolę poznawczą (CCT). Kształtowanie uwagi, autokontrola. Masaż logopedyczny. I wiele innych oddziaływań terapeutycznych.

• Dysleksja z perspektywy dorosłości / Teresa Wejner-Jaworska. - Difin, 2024. Sygnatura: 47289
  

  Szeroko omówiona problematyka dysleksji od wieku wczesnodziecięcego do dorosłości. Klasyfikacje dysleksji, przyczyny, charakterystyczne przejawy w dzieciństwie i u osób dorosłych. Uchwycenie „ryzyka dysleksji” w wieku przedszkolnym. Diagnozowanie i terapia dysleksji u dzieci oraz u dorosłych. Doświadczenia osób z dysleksją związane z terapią w okresie szkolnym (ocena procesu terapeutycznego). Dysleksja w życiu dorosłym (charakterystyka, sposoby radzenia sobie, problem braku wsparcia).

• Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna. T. 1, Rozwój sprawności językowych : podstawowe problemy logopedyczne / redakcja naukowa: Aneta Domagała, Urszula Mirecka. - Harmonia Universalis, 2022. Sygnatura: 47284 cz;
• Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna. T. 2, Diagnozowanie i terapia zaburzeń mowy / redakcja naukowa: Aneta Domagała, Urszula Mirecka. - Harmonia Universalis, 2021. Sygnatura: 47285 cz
  

  Rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym. Zaburzenia artykulacji. Niepłynność mówienia. Zaburzenia rozwoju językowego. Profilaktyka logopedyczna w przedszkolu. Najczęstsze problemy logopedyczne w przedszkolu. Przesiewowe badania logopedyczne w przedszkolu i szkole. Ocena i usprawnianie: połykanie, oddychanie, budowa i motoryka narządów mowy, warunki zgryzowe, funkcje słuchowe. Diagnoza i terapia: sygmatyzmu (seplenienia), rotacyzmu, mowy bezdźwięcznej, dyslalii, palatolalii, rynolalii, jąkania, zaburzeń rozwoju mowy. Postępowanie logopedyczne w przypadku bilingwizmu, rozwijanie sprawności komunikacyjnej dziecka dwujęzycznego. Rozwojowe zaburzenia czytania i pisania, dysleksja. Dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi w przedszkolu i na etapie edukacji wczesnoszkolnej (aspekty logopedyczne): dziecko z zaburzeniami rozwoju mowy i języka pochodzenia korowego, dziecko z niepełnosprawnością intelektualną, dziecko z uszkodzonym narządem słuchu, dziecko z autyzmem, dziecko z zespołem Aspergera, dziecko z mózgowym porażeniem dziecięcym, dziecko z padaczką, dziecko ze spektrum zaburzeń poalkoholowych (FASD), dziecko niemowne i niemówiące – komunikacja alternatywna.

Omówienia poszczególnych niepełnosprawności, zaburzeń i trudności rozwojowych:

ADHD

• Moje dziecko ma ADHD / A. Gutenberg-Piela. – Warszawa : Wydawnictwo RM, 2025.
  Praktyczny przewodnik dla rodziców i nauczycieli dzieci w wieku 5-12 lat. Sygnatura: 47305
• ADHD : poradnik dla rodziców : jak lepiej rozumieć i wspierać swoje wyjątkowe dziecko / A. Karcz-Czajkowska. – Warszawa : Mamania, 2025. Sygnatura: 47304
• ADHD jest super : jak przeżyć życie na doładowaniu / P. Holderness, K. Holderness. – Gliwice : Helion, 2025.
  Przewodnik dla osoby z ADHD. Sygnatura: 47303
• ADHD w dorosłym życiu : jak planować, osiągać cele i odzyskać spokój / A. Levrini 47301. – Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2025.
  Przewodnik dla osoby z ADHD. Sygnatura: 47301
• Poskromić ADHD : poznawczo-behawioralna terapia dorosłych : poradnik / S. A. Safren i in. – Sopot : GWP, 2024. Sygnatura: 47299

AUTYZM

• Autyzm i edukacja : o czym powinni wiedzieć rodzice i nauczyciele / T. Grandin. – Gdańsk : Harmonia Universalis, 2025. Sygnatura: 47297
• Czy to autyzm? : przewodnik dla specjalistów i osób zainteresowanych spektrum autyzmu / D. Henderson, S. Wayland, J. White. – Warszawa : CeDeWu, 2025. Sygnatura: 47298
• Podręcznik kompetencji wspierających neuroróżnorodność dla osób z autyzmem i ADHD : pielęgnuj współczucie dla samego siebie, żyj autentycznie i bądź swoim własnym adwokatem / red. M. Starzomska-Romanowska. – Wrocław : Edra Urban & Partner, 2025. Sygnatura: 47296
• Skuteczna terapia dziecka z autyzmem : praktyczny poradnik dla terapeutów i rodziców / A. Budzińska. – Sopot : GWP, 2025.
  Terapia: behawioralna, stosowana analiza zachowania. Sygnatura: 47295

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA

• Pozwól mu się zagubić / O. Komorowska, A. Komorowska. – Kraków : Impuls, 2023.
  Książka napisana przez mamę oraz jej córkę z zespołem Downa, przewodnik dla rodziców dziecka z niepełnosprawnością intelektualną. Sygnatura: 47318
• Współczesne tendencje w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością / red. P. Majewicz. – Kraków : UP, 2021.
  Kierunki rehabilitacji: niepełnosprawność intelektualna, autyzm, zaburzenia integracji sensorycznej. Sygnatura: 47293
• Inkluzja symetryczna młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną oraz młodzieży studiującej : rozwiązania praktyczne / M. Pietrzak, E. Sobocha. - Kraków : UP, 2022. Sygnatura: 47292

SPD, TRUDNOŚCI W INTEGRACJI SENSORYCZNEJ I PRZETWARZANIU SENSORYCZNYM

• Nie-zgrane dziecko : różnice w przetwarzaniu sensorycznym : rozpoznawanie i postępowanie / C. S. Kranowitz. – Gdańsk : Harmonia Universalis, 2024. Sygnatura: 47312
• Integracja sensoryczna : odpowiedzi na pytania zadawane przez nauczycieli : formularze, listy kontrolne i praktyczne narzędzia dla nauczycieli i rodziców / J. Koomar i in. – Gdańsk : Harmonia Universalis, 2022. Sygnatura: 47310
• Terapia integracji sensorycznej. Z. 1, Ćwiczenia usprawniające bazowe układy zmysłowe i korygujące zaburzenia planowania motorycznego / Bożenna Odowska-Szlachcic. - Wydawnictwo Harmonia, 2023. Sygnatura: 47313
• Terapia integracji sensorycznej. Z. 2, Strategie terapeutyczne i ćwiczenia stymulujące układy: słuchowy, wzrokowy, węchu i smaku oraz terapia światłem i kolorami / Bożenna Odowska-Szlachcic. - Wydawnictwo Harmonia, 2023. Sygnatura: 47314
• Terapia integracji sensorycznej w Polsce : fakty, mity, analiza fenomenu / Agnieszka Sternak. - Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2025. Sygnatura: 47311